• 
  Rynek funduszy inwestycyjnych w Polsce w 2007 roku
• 2008-04-03 21:42:51  (Czytano: 9070 razy)
  
  

  Rok 2007 był dziewiątym z kolei rokiem wzrostu wartości aktywów netto (WAN) funduszy inwestycyjnych. Wartość środków ulokowanych w funduszach zwiększyła się o 35,2 mld zł, o 2,4 mld zł mniej niż w rekordowym roku 2006 i osiągnęła poziom 134,0 mld zł. Warto podkreślić, iż w trakcie roku (w październiku) wartość aktywów przekroczyła nawet 140 mld zł.

• Aktywa funduszy zwiększały się przede wszystkim w pierwszym półroczu 2007 r. – największe wzrosty zanotowano w okresie od marca do czerwca włącznie (w marcu odnotowano rekordowy miesięczny wzrost WAN – o 9,6 mld zł). Drugie półrocze, z uwagi na zmienną koniunkturę na rynku akcji, przyniosło zarówno okresy wzrostu aktywów (lipiec, wrzesień, październik), jak też ich spadku (sierpień, grudzień, a zwłaszcza listopad, kiedy nastąpił spadek WAN aż o 9,6 mld zł).

  Głównym czynnikiem wzrostu wartości aktywów funduszy inwestycyjnych w 2007 roku był rekordowo wysoki napływ nowych środków od klientów. Według rzeczywistych danych pochodzących z krajowych TFI łączne saldo nabyć i umorzeń tytułów uczestnictwa wyniosło aż 30,7 mld zł i było o ponad 5 mld zł większe od szacunkowych danych z 2006 r. Było to rezultatem zarówno rekordowej sprzedaży nowych tytułów uczestnictwa (129,7 mld zł) mimo także rekordowych odkupień (99,0 mld zł). Świadczy to o dużej aktywności uczestników funduszy, którzy reagowali w ten sposób na zmieniające się warunki inwestowania na rynku kapitałowym w 2007 roku. Najwyższą wartość nabyć, przekraczającą poziom 10 mld zł, zanotowano w styczniu, marcu, maju, czerwcu, lipcu i sierpniu, natomiast największe odkupienia (także ponad 10 mld zł) odnotowano w sierpniu, listopadzie i grudniu. Dodatnie saldo nabyć i umorzeń można było zaobserwować od stycznia do października włącznie, dopiero dwa ostatnie miesiące przyniosły niewielki ujemny wynik tych operacji. Powyższe dane jednoznacznie wskazują na wyraźną korelację pomiędzy kierunkiem dokonywanych przez uczestników funduszy operacji na tytułach uczestnictwa, a koniunkturą panującą na GPW w Warszawie.

  Po dwóch latach bardzo wysokiej, ponad 60-procentowej rocznej dynamiki wzrostu wartości aktywów netto funduszy inwestycyjnych, w 2007 roku aktywa funduszy zwiększyły się o 35,6 proc. W wyniku deprecjacji dolara i euro w stosunku do złotego (odpowiednio o 16,3 proc. i 6,5 proc.) w znacznie większym stopniu zwiększyła się WAN funduszy w ujęciu walutowym – w dolarach aż o 62,1 proc. do 55,0 mld USD, a w euro o 45,1 proc. do 37,4 mld €. Ten ostatni wynik to prawdopodobnie najwyższy wskaźnik dynamiki wzrostu aktywów funduszy w krajach europejskich monitorowanych przez EFAMA w 2007 roku. Udział Polski w rynku instytucji wspólnego inwestowania na Starym Kontynencie zwiększył się w okresie trzech kwartałów 2007 r. (brak jeszcze danych za IV kwartał) z 0,34 proc. do 0,45 proc.

  Rekordowe wartości napływu nowych kapitałów oraz wzrostu aktywów netto znalazły odzwierciedlenie w parametrach opisujących pozycję funduszy inwestycyjnych w polskim systemie finansowym, gospodarce oraz w strukturze oszczędności Polaków. Relacja WAN funduszy do łącznej kapitalizacji krajowych spółek notowanych na warszawskiej giełdzie zwiększyła się z 22,6 proc. do 26,3 proc. – najwyższego poziomu od ponad czterech lat. Stosunek aktywów funduszy do PKB wzrósł w 2007 roku z 9,3 proc. do 11,9 proc., co potwierdza systematycznie rosnącą rolę funduszy w polskiej gospodarce. Stałej poprawie ulega także wskaźnik obrazujący relację aktywów funduszy do depozytów bankowych ogółem – w minionym roku wzrosła ona z 23,8 proc. do 28,4 proc. W ujęciu statystycznym wartość środków ulokowanych w funduszach inwestycyjnych per capita wyniosła na koniec 2007 roku ponad 3,5 tys. zł (0,98 tys. €).

  Zróżnicowana sytuacja na rynkach akcji w pierwszym i drugim półroczu 2007 r. znalazła odzwierciedlenie w odmiennych trendach, jakie mogliśmy obserwować, jeśli chodzi o zmiany struktury rynku funduszy inwestycyjnych. Pierwsza połowa 2007 roku przyniosła pogłębienie tendencji obserwowanych w drugiej połowie 2006 roku. W tym okresie niezwykle dynamicznie zwiększał się udział w rynku funduszy akcyjnych – w ciągu zaledwie sześciu miesięcy wzrósł on o ponad 11 pkt. proc. Działo się to przede wszystkim kosztem funduszy mieszanych, które straciły blisko 6 pkt. proc. i funduszy dłużnych (-4,1 pkt. proc.). W drugim półroczu powyższe trendy uległy zahamowaniu, a pozycja poszczególnych grup funduszy nie uległa istotnym zmianom, za wyjątkiem funduszy akcji, które zwłaszcza w czasie listopadowych spadków osłabiły nieco swoją pozycję.

  W skali całego 2007 r. to właśnie jednak fundusze akcji w zdecydowanie największym stopniu – aż o 10 pkt. proc. – powiększyły swój udział w rynku. Na koniec grudnia aktywa ulokowane w tych podmiotach (44,7 mld PLN) stanowiły blisko 1/3 środków zgromadzonych w krajowych instytucjach wspólnego inwestowania, co było najwyższym poziomem od blisko dekady. Znaczący wzrost zainteresowania inwestorów odnotowały także fundusze zaliczane do kategorii „pozostałe fundusze” (w tym gronie znajduje się m.in. część funduszy z ochroną kapitału, fundusze hedgingowe, surowcowe, a także fundusze zamknięte fundusze aktywów niepublicznych i sekurytyzacyjne) – w końcu 2007 r. kontrolowały one 7,8 proc. rynku, prawie o 2,7 pkt. proc. więcej niż rok wcześniej.

  Po kilku bardzo udanych latach dla funduszy mieszanych (zrównoważonych, stabilnego wzrostu, aktywnej alokacji i częściowo także ochrony kapitału) w roku 2007 nastąpił spadek udziału w rynku tej grupy funduszy o 6,4 pkt. proc. Nadal jednak pozostają one najpopularniejszym typem inwestycji na rynku funduszy w Polsce – ogółem ulokowano w nich 62,5 mld PLN, czyli 46,3 proc. wszystkich aktywów zarządzanych przez krajowe TFI. Już piąty rok z rzędu zmniejsza się rynkowa pozycja funduszy dłużnych – choć rok 2007 nie był dla nich tak niekorzystny jak rok 2006 (wówczas ich udział w rynku zmniejszył się aż o 15 pkt. proc.), to jednak straciły one kolejne 4,4 proc. rynkowego udziału i obecnie mają zaledwie 6,3 proc. aktywów wszystkich funduszy w Polsce (8,5 mld PLN). Niezbyt udany okazał się rok 2007 także dla drugiej kategorii funduszy lokujących środki w instrumenty o charakterze wierzytelnościowym. Fundusze gotówkowe i pieniężne zmniejszyły udział w rynku o 1,9 pkt. proc. do 6,4 proc. (8,7 mld PLN).

  Warto również zwrócić uwagę, iż coraz większa część inwestycji funduszy kierowana jest na rynki zagraniczne. W końcu 2007 roku aktywa funduszy akcji, mieszanych i pozostałych (bez funduszy dłużnych) lokujących środki poza granicami Polski stanowiły już 12,8 proc. aktywów całego rynku – o 4,1 pkt. proc. więcej niż rok wcześniej.

  Rok 2007 był rekordowym pod względem liczby towarzystw funduszy inwestycyjnych, które uzyskały zezwolenie organu nadzoru na zarządzanie funduszami inwestycyjnymi. Komisja Nadzoru Finansowego wydała w tym okresie aż siedem tego rodzaju decyzji – zgodę otrzymały: Opoka TFI, Forum TFI, Plejada TFI, MCI Capital TFI, AKJ Investment TFI, Ipopema TFI i Amathus TFI. Akcjonariuszami większości ww. podmiotów są spółki i osoby prywatne związane od wielu lat z rynkiem zarządzania aktywami, rynkiem private equity lub rynkiem wierzytelności w Polsce, które zdecydowały się rozpocząć działalność na własny rachunek. Tendencja ta, choć obserwowana w Polsce już od trzech lat (pionierami w tej dziedzinie były w 2005 roku Opera TFI i Investors TFI), po raz pierwszy jednak zauważalna była na tak dużą skalę.

  Liczba towarzystw funduszy inwestycyjnych, które zarządzały funduszami, zwiększyła się o pięć, gdyż dwa TFI (MCI Capital i Amathus) nie zdążyły w 2007 r. uruchomić żadnego funduszu. Ogółem w końcu 2007 roku funkcjonowało zatem 31 towarzystw.

  Na rynku funduszy inwestycyjnych pojawiło się w 2007 roku aż 111 nowych produktów (funduszy i subfunduszy). Najwięcej nowości znalazło się w ofercie Copernicus Capital TFI (16 nowych zamkniętych funduszy niepublicznych, w tym trzy fundusze sekurytyzacyjne przejęte od BPH TFI i DWS Polska TFI), KBC TFI (11 funduszy, głównie zamkniętych z ochroną kapitału), Skarbiec TFI (9 funduszy, przede wszystkim zamkniętych aktywów niepublicznych) oraz Forum TFI (9 funduszy zamkniętych niepublicznych). Równocześnie zostało zlikwidowanych (lub postawionych w stan likwidacji) 17 funduszy i subfunduszy, w tym pięć zarządzanych przez KBC TFI, cztery zarządzane przez Skarbiec TFI, po trzy zarządzane przez Pioneer Pekao TFI i DWS Polska TFI oraz po jednym zarządzanym przez Legg Mason TFI i BZ WBK AIB TFI. Powodami, dla których podmioty te zakończyły swoją działalność, był upływ terminu, na jaki zostały utworzone (KBC, Skarbiec, Arka), spadek aktywów poniżej określonego poziomu (Skarbiec, DWS Polska, Legg Mason) oraz połączenie z innymi funduszami (Pioneer). Ogółem liczba funduszy i subfunduszy oferowanych przez TFI zwiększyła się netto o 94, z czego 55 miało formę prawną (sub)funduszy otwartych i specjalistycznych otwartych, zaś 39 (sub)funduszy zamkniętych. W sumie w końcu 2007 roku funkcjonowało w Polsce 377 funduszy i subfunduszy, w tym 277 o charakterze otwartym i 100 o charakterze zamkniętym.

  Fundusze parasolowe

  Jednym z najistotniejszych wydarzeń roku 2007 na rynku funduszy inwestycyjnych w Polsce było upowszechnienie się w ofercie TFI funduszy parasolowych (funduszy z wydzielonymi subfunduszami). W tym okresie rozpoczęło działalność osiem nowych funduszy o takiej konstrukcji, w tym 4 były całkowicie nowymi produktami (Allianz Globalny SFIO, Opera FIO, PKO/CS Parasolowy SFIO, SEB SFIO), a 4 powstały z przekształcenia dotychczas istniejących funduszy otwartych (Allianz FIO, SEB FIO, Skarbiec FIO, UniFundusze FIO). Ponad dwukrotnie zwiększyła się liczba subfunduszy funkcjonujących w ramach funduszy parasolowych. Wzrost ich liczebności nie wynikał jednak tylko z faktu pojawiania się na rynku nowych „parasoli” – nowe subfundusze były także tworzone w działających dotychczas podmiotach.

  W sumie w końcu 2007 roku funkcjonowało 20 otwartych funduszy parasolowych, w skład których wchodziło 136 subfunduszy, czyli już prawie połowa obecnych w tym okresie na rynku funduszy i subfunduszy otwartych. Listę tę uzupełniają ponadto dwa zamknięte fundusze parasolowe: Partycypacyjny FIZ zarządzany przez Skarbiec TFI i Meritum FIZ zarządzany przez Hexagon TFI.

  Nowe produkty

  Analizując nową ofertę produktową na rynku funduszy inwestycyjnych w 2007 roku należy przede wszystkim zwrócić uwagę na dynamiczny wzrost liczby funduszy o alternatywnej polityce inwestycyjnej, funduszy lokujących aktywa na rynkach zagranicznych oraz funduszy zamkniętych rynków niepublicznych, często dedykowanych określonemu inwestorowi lub grupie inwestorów.

  Poszerzając swoją ofertę adresowaną do klientów indywidualnych towarzystwa funduszy inwestycyjnych starały się zaproponować inwestorom przede wszystkim niestandardowe produkty, słabo dotychczas reprezentowane w ofercie krajowych TFI. Z tego też względu na rynku pojawiły się kolejne fundusze surowcowe oraz fundusze sektorowe. W ramach tej ostatniej grupy, poza funduszami nieruchomościowymi, rozpoczęły działalność również: fundusze sektora finansowego, fundusz inwestujący w akcje spółek związanych z branżą energetyczną, subfundusz lokujący aktywa w walory producentów dóbr luksusowych oraz fundusz, w portfelu którego znajdują się akcje polskich emitentów uzyskujących przychody głównie z eksportu towarów lub usług. Nowymi, interesującymi produktami zaoferowanymi w 2007 roku były także fundusze (zarówno otwarte jak i zamknięte) inwestujące w walory spółek należących do branż związanych z organizacją w Polsce i na Ukrainie Mistrzostw Europy w piłce nożnej w 2012 roku.

  Nie brakowało jednak także bardziej standardowych ofert – korzystając ze sprzyjającej koniunktury w pierwszej połowie roku na rynku małych i średnich spółek, TFI wprowadzały na rynek kolejne fundusze akcyjne lokujące środki pieniężne w walory spółek o średniej i małej kapitalizacji (w tym także spółek zagranicznych). Bardzo dobra koniunktura na rynkach emerging markets skłoniła towarzystwa do zaoferowania klientom również funduszy rynków wschodzących oraz funduszy regionalnych – były to zarówno fundusze samodzielnie inwestujące w akcje zagranicznych spółek (najczęściej z Europy Środkowo-Wschodniej, w tym także spółek reprezentujących określoną branżę gospodarki), jak też fundusze lokujące aktywa na rynkach zagranicznych w sposób „pośredni” (poprzez tytuły uczestnictwa funduszy zagranicznych zarządzanych przez macierzystą firmę asset management). Rynek wzbogacił się również o kolejne fundusze z ochroną kapitału (zarówno zamknięte, jak i otwarte).

  Po raz pierwszy na tak dużą skalę w 2007 roku tworzone były fundusze zamknięte emitujące niepubliczne certyfikaty inwestycyjne, mające zazwyczaj charakter funduszy aktywów niepublicznych. Były to najczęściej produkty dedykowane określonemu adresatowi (zamożnemu inwestorowi), wykorzystujące możliwość optymalizacji podatkowej. Inwestorzy będący uczestnikami takich funduszy mogą bowiem odroczyć moment zapłaty podatku od zysków kapitałowych, gdyż fundusze jako osoby prawne nie płacą podatków od zrealizowanych zysków (mogą je reinwestować) – w ten sposób niezapłacona kwota podatku może dalej pracować w funduszu. Działalność rozpoczęły ponadto kolejne fundusze sekurytyzacyjne.

  Dystrybucja

  Rok 2007 okazał się rekordowy również pod względem liczby podmiotów, które uzyskały zgodę Komisji Nadzoru Finansowego na prowadzenie dystrybucji jednostek uczestnictwa funduszy otwartych i funduszy specjalistycznych otwartych. Zgodę organu nadzoru otrzymało aż 81 podmiotów, prawie dwuipółkrotnie więcej niż w 2006 roku. Podobnie jak rok wcześniej, najliczniejszą grupę wśród nowych dystrybutorów jednostek funduszy, stanowiły banki spółdzielcze.

  W sumie na koniec 2007 roku prawo dystrybuowania jednostek uczestnictwa posiadało 208 podmiotów. Wciąż największy udział w sprzedaży funduszy mają banki, jednak stale rośnie rola firm doradztwa finansowego oraz zakładów ubezpieczeń na życie oferujących polisy oszczędnościowo-inwestycyjne typu unit-linked.

.:. Graficzne notowania TFI.PL

• .: Mapa termiczna funduszy inwestycyjnych
  Mieszane -0.1%

  Akcji -0.04%

  Stabilnego wzrostu -0.05%

  Gotówkowe +0.02%

  Dłużne +0.03%
  Zobacz większą mapę »
  Info o mapie »

.:. AKTUALNOŚCI 9 lutego 2012

• I mamy mini hossę

  Dow Jones najwyżej od maja 2008 r. a Nasdaq od grudnia 2000 r. To chyba najlepszy komentarz do ostatnich wydarzeń na rynkach finansowych. Jak po sznurku realizuje się scenariusz największych optymistów, którzy twierdzili, że sierpniowo-wrześniowe załamanie było chwilowym krachem, okazją do tanich zakupów, a teraz rynki mozolnie będą wspinać się na coraz wyższe poziomy. Ceny akcji rosną, rentowności obligacji skarbowych spadają, złoty umacnia się, a ceny surowców odbijają się.

• Akcje dla odważnych, obligacje dla szerszego grona inwestorów
• Krajobraz po szczycie
• Bardzo udany styczeń
• Jak inwestować w 2012?
• Dlaczego Polacy nie inwestują za granicą?
» Archiwum

.:. POLECAMY

.:. NOTOWANIA TFI.PL

.:. NAJPOPULARNIEJSZE